Zo was het absoluut niet het idee van Van Hanegem om de linksbuiten naar de kant te halen. De kracht van Oranje wordt volgens de assistent-bondscoach door velen overschat. ,,Wat zou u doen wanneer de bondscoach bij een voorsprong van 2-1 tegen Letland een goed spelende aanvaller voor een verdediger wisselt?'' Even nam Van Hanegem de vraag in zich op. Al snel volgde een hilarisch antwoord. ,,Dan zou ik hem neerslaan.''

De reactie van Van Hanegem kwam op een moment dat de persconferentie het karakter van een conference van een cabaretier had aangenomen. Met zijn bekende droge humor reageerde Van Hanegem op allerlei vragen. Waarom de spelers zo kwaad keken? ,,Nou, heb je gezien hoe jij eruit ziet.'' Een buitenlandse journalist vroeg even later of hij ook kaartjes voor de volgende voorstelling van Van Hanegem kon bestellen. ,,Drie euro per stuk'', aldus de assistent-bondscoach.

Tussen alle grappen en grollen door werd toch duidelijk dat het niet het idee van Van Hanegem was om Robben voor Bosvelt te wisselen. ,,Ik zal je eerlijk zeggen. Over die wissel is op de bank veel gediscussieerd. Dat is niet erg. We vormen met z'n vieren de technische staf. We zijn geen eenheidsworsten. Ik ga ook niet vertellen wat ik wilde of wie wat zei. Uiteindelijk heeft Advocaat de beslissing genomen. Achteraf beschouwd was dat geen juiste keuze.''

Het gaat Van Hanegem te ver dat alles en iedereen nu over de bondscoach heen valt. ,,Alsof het allemaal met die ene wissel te maken heeft. Een jongen van 20 jaar moet van het veld en iedereen raakt in paniek. Niemand weet wat hij moet doen. Ik zou ook in paniek raken wanneer een ploeggenoot als Maradona van het veld werd gehaald. Maar dit zegt toch ook wel iets over onze spelers. Dat zegt iets over de kwaliteit van Oranje. Het hele team heeft verloren, niet alleen de coach.''

Volgens Van Hanegem heeft de buitenwacht een te hoge pet op van het Nederlands elftal. ,,Toen ik een paar jaar geleden voor de televisie zat, had ik dat ook. Dan wist ik ook niet waarom zulke spelers maar niet optimaal presteerden. Dat is wel een beetje veranderd. We hebben goede voetballers, maar je moet ook weer niet overdrijven.''

De assistent-bondscoach spreekt over een debacle wanneer Nederland niet van Letland wint. ,,Ja, dat zou echt een catastrofe zijn. Letland heeft een goede ploeg, maar we zijn het aan onze stand verplicht om te winnen. En dan maar afwachten of die Tsjechen nog een beetje tegenstand aan de Duitsers bieden.'' Zo niet, dan vertrekt het Nederlands elftal donderdag al naar Schiphol. De verwachting is ook dat Advocaat in dat geval ontslag neemt als bondscoach. ,,Of ik dan solidair ben? Daar hoef ik niet over na te denken'', aldus Van Hanegem. ,,Dat staat namelijk in mijn contract. Juist daarom probeer ik iedere dag Advocaat te overtuigen dat hij moet blijven.''

• Tweeten