Als je als speler straks de catacomben van ‘De Kolos van Santa Úrsula’ uitloopt, grijpt de lucht je meteen naar de keel. Letterlijk. Op 2.200 meter boven zeeniveau is de zuurstof schaars, maar de geschiedenis is er verstikkend dik. Dit is geen gewone hoop beton; het is een voetbalmonument dat weigert stof te happen. Waar andere historische stadions veranderen in kille, hypermoderne business-arena’s, ademt het Azteca nog altijd pure, rauwe intimidatie.
De muur van geluid
Om te begrijpen waarom dit stadion zo’n mythe is, moet je terug naar de tekentafel in de jaren zestig. Architecten Pedro Ramírez Vázquez en Rafael Mijares kregen de opdracht om de grootsheid van Mexico in beton te gieten. Ze bouwden een angstaanjagend steile kom die destijds plaats bood aan meer dan honderdduizend uitzinnige fans. Het slimme, gigantische dak werd zo ontworpen dat het geluid niet kon ontsnappen. Als het Azteca volstroomt, ontstaat er een muur van geluid die als een deken over de spelers heen slaat.
De kroning van Koning Pelé
Die intense, bijna claustrofobische sfeer vormde in 1970 het decor voor wat velen nog altijd beschouwen als het mooiste WK aller tijden. Het was het toernooi waarin het Azteca zijn eerste voetbalgod kroonde. Het swingende Brazilië, met een fabelachtige Pelé in de gelederen, maakte van het stadion hun eigen circustheater.
Maar het Azteca bleek dat jaar ook de ultieme arena voor onversneden drama. In de halve finale streden Italië en West-Duitsland in de verzengende hitte een slijtageslag uit die de boeken in ging als de Wedstrijd van de Eeuw. Miljoenen televisiekijkers zagen hoe Franz Beckenbauer met een ontwrichte schouder en zijn arm in een mitella bleef doorvechten. Pure heroïek, die perfect paste bij de rauwe ambiance. Italië won uiteindelijk met 4-3, maar in de finale was er geen houden aan de Braziliaanse stormloop. De beelden van Pelé die na de 4-1 overwinning op de schouders werd genomen, met een Mexicaanse sombrero op zijn hoofd, zijn voor eeuwig in de collectieve herinnering gegrift.
Vier minuten Maradona-gekte
Zestien jaar later keerde het WK noodgedwongen terug naar Mexico, nadat Colombia de organisatie door financiële problemen moest teruggeven. Het bleek een speling van het lot die de geschiedenis van het Azteca definitief goud omrandde. Ditmaal was het stadion niet het toneel van een swingend collectief, maar van de meest besproken onemanshow uit de voetbalhistorie. Diego Armando Maradona claimde het Azteca als zijn persoonlijke achtertuin.
De kwartfinale tegen Engeland werd het absolute hoogtepunt van de stadionmythe, samengebald in een tijdsbestek van amper vier minuten. Eerst was er de ultieme schurkenstreek: de Hand van God, waarmee Maradona de bal over de uitgestoken arm van Peter Shilton lopt. Terwijl de Engelsen nog ziedend van woede protesteerden, besloot Pluisje dat het tijd was voor gerechtigheid. Vanaf zijn eigen helft begon hij aan een buitenaardse slalom waarbij hij vijf Engelsen en de keeper degradeerde tot figuranten.
Terwijl de bal in het net rolde, barstte de Argentijnse radiocommentator Víctor Hugo Morales in toenemende extase uit en vroeg de hemel hardop van welke planeet deze 'kosmische vlieg' vandaan was gekomen. Het Azteca had in één middag het meest controversiële én het mooiste doelpunt uit de geschiedenis gehost. Een week later tilde Maradona er de wereldbeker omhoog na een zinderende finale tegen West-Duitsland.
De ziel sloop je er niet uit
Voor dit nieuwe toernooi heeft het stadion een flinke renovatie ondergaan om aan de moderne, commerciële eisen van de FIFA te voldoen. De capaciteit is door de komst van luxere stoelen en VIP-boxen inmiddels teruggebracht naar zo'n 83.000 toeschouwers. Als donderdag de schijnwerpers aangaan en de openingsceremonie begint, stappen de nieuwe helden het veld op. Ze stappen niet zomaar een grasmat op; ze treden in de voetsporen van de allergrootsten. De vraag is alleen wie de nieuwe Maradona en Pelé gaat worden!
