Waarom scoort PSV zo weinig?

Een snelle blik op de ranglijst leert dat de concurrentie een ding veel beter doet dan PSV: scoren. Waar tot zover Feyenoord 81 en Ajax 72 doelpunten maakte, staat de teller bij de Eindhovenaren pas op 62. Om met negentien doelpunten verschil een kampioenswaardige doelpuntenproductie te hebben, moet je heel weinig tegendoelpunten krijgen. Dat is in Eindhoven niet het geval. Na 31 speelrondes hebben zowel Feyenoord, Ajax en PSV 21 tegengoals.

Om te begrijpen waarom PSV zo weinig goals maakt, moet men kijken naar hoe de doelpunten vallen. Aan de ene kant blijkt dat de formatie van Phillip Cocu extreem succesvol is in dode spelsituatie. Aan de andere kant valt echter op dat heel weinig Eindhovense treffers - 36 om precies te zijn - in open veldspel vallen. PSV is schrikbarend slecht in het kraken van een defensie en presteert op dat gebied zelfs vergelijkbaar met middenmoters als SC Heerenveen en FC Groningen. Feyenoord scoorde op zijn beurt bijna twee keer doelpunten in deze categorie. De Rotterdammers waren in open veldspel liefst 67 keer trefzeker.

Vooral in thuiswedstrijden heeft PSV het op dit gebied lastig. In vijftien matches in het Philips Stadion produceerde het evenveel doelpunten door voetballend een verdediging en keeper te passeren. Liefst negen teams - waaronder degradatiekandidaat Excelsior - deden dat beter.

De meest logische verklaring hiervoor is dat PSV moeite zou hebben om kansen te creëren. Dit blijkt statistisch gezien onjuist. Sterker nog, PSV schiet of kopt dit seizoen gemiddeld gezien zelfs vaker richting en op het doel dan Feyenoord. De verklaring ligt eerder in de positie vanwaar de inzetten vertrekken. De aanvallers en middenvelders van PSV hebben een sterke voorkeur om doelpogingen te ondernemen in het gebied tussen de vijf en zestien meter van de goal. Ze lossen in dit gebied gemiddeld één schot per wedstrijd meer af dan spelers van Ajax of Feyenoord. Deze tactiek blijkt dit seizoen niet bijster succesvol. Sterker nog, de concurrerende scoren zelfs vaker dan PSV in dit gebied.

De reden achter de tactiek van kansen creëren lijkt simpel: zoeken naar een kopsterke spits als Luuk de Jong of aangesloten middenvelders als Siem de Jong of Marco van Ginkel. Het is het recept dat PSV al jaren speelt en De Jong in de afgelopen twee jaar boven de twintig doelpunten in de Eredivisie bracht. Nu De Jong in een wat mindere fase zit en een tikkeltje moeilijker zijn duels wint, raakt deze tactiek onder druk. Je bent namelijk vrij afhankelijk van je spits. Heeft hij het lastig, zijn de doelpogingen die je onderneemt eerder een speldenprikje dan een echte kans.