De doorbraak: Ajax – Liverpool 5-1 (1966)
Het kon de legendarische Bill Shankly vergeven worden, de wat geringschattende toon waarover de Schotse Liverpool-trainer over Ajax sprak. Het Nederlandse voetbal stond tot de jaren ’60 tenslotte in de kinderschoenen, vaak werden belangrijke posities vervuld door Britten die in eigen land niet aan de bak kwamen. Engeland was wereldkampioen en Liverpool was de beste ploeg van Engeland. Ze zouden kapot gespeeld worden door een jochie van negentien: Ajax speelde een fantastische wedstrijd en won met 5-1. Voor als Shankly het niet goed kon zien in de dichte Amsterdamse mist, deed hij het op Anfield nog eens dunnetjes over in een 2-2. Mohamed Salah heeft goed gezelschap in de stad van de Beatles.De kroning: Ajax – Internazionale 2-0 (1972)
Het is moeilijk om te bepalen wanneer Cruijff zich echt de geschiedenisboeken in dribbelde, passte, schoot en draaide, maar de Europa Cup I-finale van 1972 lijkt het best mogelijke antwoord. Uitgerekend in De Kuip hield Inter het catenaccio een helft vol, voordat blauw-zwart na rust capituleerde voor de schier oneindige stroom positiewisselingen in het totaalvoetbal. Zelfs in de stad van daden kwam de pers woorden te kort om het waanzinnige voetbal van Ajax, aan de hand van Cruijff, te beschrijven. Gabriele Oriali, die hem moest dekken, wordt nog steeds wel eens zwetend wakker.
De superster: Barcelona – Feyenoord 3-0 (1974)
In vijf jaar Catalonië bereikte Cruijff zowat de status van hogere macht. Opvallend genoeg wist Barça in die tijd niet heel veel te winnen: een keer de landstitel en een Copa del Rey. In de jaren ’70 was het toernooi nog het exclusieve domein van landskampioenen, waardoor Cruijff bij de Blaugrana slechts één poging voor de Grote Oren had. De weg liep, hoe kon het ook anders, langs Feyenoord. In Rotterdam doelpuntloos gelijk, in Catalonië 3-0 voor de thuisploeg door drie keer Carles Rexach. Uiteindelijk strandde het schip in de kwartfinale tegen de rouwdouwers van Leeds United.
De trainer: Barcelona – Sampdoria 1-0 (1992)
Het is tegenwoordig amper voor te stellen, maar FC Barcelona won tot begin jaren ’90 nooit de Cup met de Grote Oren. Alle sterren tezamen hadden het niet voor elkaar gekregen. In de laatste finale voordat het toernooi in Champions League werd omgedoopt kwam er verandering in. Op Wembley won het Dream Team met onder meer Pep Guardiola, Hristo Stoichkov en Michael Laudrup de finale van Sampdoria door een verschroeiende vrije trap van Ronald Koeman.
De analist: Arsenal – Ajax 1-1 (2003)
Er is een bakkerij aan de Amstelveenseweg in Amsterdam waar Cruijff steevast zijn halfjes wit kwam halen. Voor het geval dat Cruijff bevestigend antwoordde op het ‘anders nog iets’-vraagstuk, lag er onder de toonbank een lijst met vertalingen, daar Cruijff alle producten zijn eigen naam gaf. Geen wonder dat zich rond de eeuwwisseling hele volksstammen rond de televisie verzamelden om te kijken of ze Cruijffs verhelderende voetbalinzichten begrepen. Bijvoorbeeld vijftien jaar geleden, toen Cruijff na een verdienstelijk optreden van Ajax op Highbury zijn mening over Zlatan Ibrahimovic niet onder stoelen of banken stak. ´Hij heb een goeie techniek voor een slechte voetballer, maar hij heb een slechte techniek voor een goeie voetballer.’
