Inkomensgat
Bolton heeft helemaal niets. Geen industrie (meer), niets bijzonders wat betreft ander werk, geen grondstoffen, geen andere bronnen van geld. Alle slimme jonge mensen gaan in Manchester, Liverpool, Leeds of Londen wonen. Resteert: een club uit een klein stadje met een bescheiden budget. Tot.. de pot met goud in zicht is. In 2012, het laatste Premier League-jaar, noteert Bolton een omzet van 65 miljoen pond. Twee derde komt uit de tv-kas van de Premier League. Omdat Bolton meerdere keren per jaar over de hele wereld op televisie is, zijn sponsoren ook bereid flink te betalen voor zichtbaarheid.
Schrik niet, maar in 2017 heeft Bolton een omzet van 8,3 miljoen pond. Het geldinfuus van de Premier League valt weg en er blijft een budget over waar pakweg Heracles Almelo niet van kan bestaan. Je kunt twee dingen doen zolang je aan die dure tafel mee-eet: jezelf copieus volvreten in de hoop dat je ooit zo dik wordt dat je er nooit meer kan worden weggeduwd. Of je geniet van het eten, maar verliest niet de kunst van het koken uit het oog. Wigan Athletic koos optie twee en is nu zelfvoorzienend. Bolton Wanderers koos duidelijk optie één.
Schuldenberg
De schuldenlast in Bolton is al honderd miljoen pond gepasseerd op het moment dat het misgaat. In 2012 degradeert Bolton. De Premier League voorziet in een soort uitkering voor gedegradeerde clubs. Het gat in inkomen is zo groot dat het anders ondoenlijk is om nog een begroting te maken. Bolton krijgt een paar jaar om de salarisrekening, goed voor 37,5 miljoen pond, te saneren. Het zal mogen: zonder uitkeringen van de Premier League is het inkomen amper een kwart van dat bedrag. Opnieuw heb je als club dan twee keuzes.
Keuze 1: je zet de tering naar de nering. Soms doet dat pijn. Soms degradeer je zelfs twee keer. Vraag Southampton, Norwich City Wolverhampton Wanderers, Leeds United en nu Sunderland maar. Die eerste drie clubs zijn er weer helemaal bovenop. Leeds floreert ook en Sunderland gaat er ook komen, al zit die club nog midden in het pijnlijke proces. Keuze 2: je zet alles op alles om terug te keren aan de Premier League-tafel. Waarom bezuinigen als je nog dieper de schulden in kunt? Het bestuur van Bolton voorziet dat de tv-inkomsten daar namelijk nog gaan groeien. Hebben ze gelijk in: de bedragen zijn nu zo hoog dat Bolton er acuut bovenop zou zijn.
Lang verhaal kort: het ging mis. Bolton investeerde het kunstmatige geld zonder succes, zakte naar League One, promoveerde weer en degradeerde opnieuw. De schuldenlast steeg zo hoog dat André Kuipers hem kon zien en banken reageren op nieuwe leenverzoeken van Bolton zoals gezonde mensen doen op het idee om naar een concert van de Toppers te gaan. En nu kan de wedstrijd zaterdag niet doorgaan.
Conclusie
In hoeverre is de Premier League gezond? Clubs nemen soms onverantwoorde risico’s om erin te blijven en moeten dan op de blaren zitten. We hebben net al een handjevol clubs genoemd die dat overkwam. De crux lijkt: aanvaard de ‘straf’ als je degradeert. Wie dan nog onverantwoorde risico’s neemt dreigt van de regen in de drup te komen. Wellicht kunnen clubs die uit de Premier League degraderen met een penibele financiële situatie in het vervolg preventief onder curatele worden gesteld.
