Moet de Nederlandse belastingbetaler opdraaien voor Messi's salaris?

Voor wie de afgelopen jaren geïnteresseerd was in nieuws uit Spanje, scheelde het nogal welke pagina in de krant werd bekeken. Juichende verhalen op de sportpagina's en één en al treurnis in het financiële katern. Dat contrast heeft me altijd verbaasd. Hoe kan het toch dat een land met zulke tekorten en zo'n onwaarschijnlijk grote werkeloosheid, zo veel geld aan z'n topspelers kan uitgeven?

Wel, deze week kletterde het Spaanse luchtkasteel op alle fronten met veel geraas in elkaar. Eerst gebeurde dat maandagavond in Brussel, waar de Europese Ministers van Financiën nog een laatste keertje bereid bleken het zieltogende Spanje een jaartje respijt te geven voordat het begrotingstekort, dat daar 8,5 procent is, écht onder de norm van drie procent moet komen. Een minus van 5,3 is nog 12 maanden geoorloofd, vooral omdat de Spaanse economie met 1,7 procent krimpt.
En een dag later bleek hoe het - voor een deel althans - komt dat Spanje zo'n gigantisch groot tekort aan geld heeft: de profclubs betalen hun belastingen niet. En dat al jarenlang.

Hert is eigenlijk te gek voor woorden. Terwijl aan de ene kant één op de vier Spanjaarden werkeloos is (de jeugdwerkeloosheid is er zelfs bijna 50%), enkele honderdduizenden onder de armoedegrens leven en aan het eind van de maand vele miljoenen in Madrid, Barcelona en Valencia aan een grote landelijke staking gaan beginnen, heersen aan de andere kant de grote clubs uit diezelfde steden in de Champions League en de Europa League. En dat terwijl uit de nieuwste cijfers blijkt dat het gehele Spaanse profvoetbal eigenlijk volledig technisch failliet is.

De getallen zijn even schokkend als ongelofelijk. Terwijl het alleen maar dankzij de steun van andere landen (let wel, dat zijn U EN IK, de Europese belastingbetaler) is, dat Spanje momenteel geen astronomische rentebedragen hoeft te betalen op de internationale markten, daar heeft het Spaanse Ministerie van Financiën het laten gebeuren dat de profclubs de afgelopen jaren een bedrag van 1,35 miljard euro aan belastingen en sociale premies niet hebben afgedragen. In cijfers: dat is € 1.350.000.000,00. Atletico Madrid lijkt met een belastingachterstand van € 155 miljoen de grootste zondaar. Maar inmiddels blijken ook FC Barcelona (€ 48 miljoen) en Real Mallorca (€ 17 miljoen) enorme wanbetalers. Dit in tegenstelling tot - opvallend - Real Madrid, dat heeft aangegeven in ieder geval bij de belastingsdienst geen schuld te hebben.
Tegelijkertijd betalen al die clubs, die dus al jaren de noodleidende Spaanse staat laat barsten, wel hun spelers peperdure salarissen. Dit jaar werd, alleen al aan spelersbeloningen, de grens van één miljard euro (nogmaals, dat is € 1.000.000.000,00) overschreden.
 
Als een soort schrikreactie lieten wat ambtenaren van het Spaanse Ministerie van Sport direct na het bekend worden van die waanzinnig uit de hand gelopen belastingachterstand weten, dat Spanje overwoog de clubs hun belastingachterstand maar "kwijt te schelden". Maar nog voordat er in zowel Spanje als in de rest van Europa een storm van protest kon optreden, verwees Miguel Cardinal, de nieuwe Staatssecretaris van Sport, dat bericht al naar het rijk der fabelen: "Voor die 1,35 miljard moet er heel snel een betalingsregeling op tafel komen. Van een kwijtschelding kan geen sprake zijn. De Spaanse staat moet het geld krijgen, waar het al zo lang recht op heeft."

Op papier is dat een prachtig standpunt, maar ik vraag me wel af hoe dat in de praktijk zal gaan werken. In totaal staan de 20 clubs uit de hoogste afdeling bij hun banken immers voor vier miljard euro (€ 4.000.000.000,00) in het rood. Real Madrid is daarbij koploper met € 650.000.000,00 gevolgd door FC Barcelona met € 400.000.000,00. En dat zijn bedragen die als maar stijgend zijn, vooral dankzij salarissen, zoals die door Cristiano Ronaldo (€ 13.500.000,000) en door Messi (€ 11.000.000,00) jaarlijks worden opgestreken.

Ik moet het nog zien of het gaat lukken om van dergelijke kale kippen ook maar één euro achterstallig belastinggeld te plukken. Nog voordat de inspecteur er zijn hand op zal kunnen leggen, zal dat geld immers al lang weer verdwenen zijn in de zakken van één of andere superster. Of in die van een louche zaakwaarnemer. Zo gaat het immers al jaren. Topclubs als Real Madrid en FC Barcelona hebben zich in het verleden niks van de roodstand bij hun banken aangetrokken en liggen ook niet wakker van een belastingsaanslagje meer of minder. Wat voor dappere woorden die Staatssecretaris ook gebruikt.

Nee, van hem verwacht ik niks. Alleen ingrijpen van de UEFA of een totaal faillissement van La Liga kan nog wat normaliteit terug brengen. En dan zal Spanje wel weer Europa om steun en begrip vragen. Bijvoorbeeld of wij, als Europese belastingbetalers, het salaris van Messi voorlopig willen betalen. Al die elf miljoen eurootjes.

Jan Hermen de Bruijn
Hoofdredacteur ELF Voetbal