En wat nou als Cruijff het niet kan?

Het spektakel is en was dan ook ongekend. Voor de tweede keer in een goede maand stond de beste voetballer die Nederland ooit had in de rechtszaal tegenover de leiding van de meest succesvolle Nederlandse club aller tijden. Kom daar maar eens mee aan in het buitenland. Ooit gehoord van een juridische procedure van Franz Beckenbauer tegen Bayern München? Of van een openlijk conflict tussen Sir Bobby Charlton en Manchester United? Om maar te zwijgen van een ferme ruzie tussen Alfredo Di Stéfano en Real Madrid. Onbestaanbaar!!! Hoe groot, bekend en beroemd Beckenbauer, Di Stéfano of Charlton ook zijn - niemand van hen heeft het ooit in het hoofd gehaald te denken dat hij groter is dan de club zelf.

Maar Nederland is geen Engeland, Spanje of Duitsland. En Cruijff is natuurlijk geen Sir (Engelse ridder), laat staan een Keizer als Der Kaiser. Cruijff is gewoon een straatvechter die niet alleen geweldig goed kon voetballen, maar ook nog eens totaal niet tegen z'n verlies kan. En duidelijk wel vindt dat zijn belang - een gekwetst ego - dat van Ajax overstijgt.

Volkomen onverwacht - dat zal bij de sollicitatieprocedure destijds nooit aan de orde zijn gekomen, zo lijkt me - heeft hij in Steven ten Have een tegenstander van formaat gevonden. Tijdens het hoger beroep van de rechtszaak bleek duidelijk dat 'de kleine kale leider' zich volkomen bewust is van het feit dat zijn rol binnen Ajax zal zijn uitgespeeld. Maar opgeven, dat doet hij niet. Ten Have heeft nog maar één doel en dat is om te voorkomen dat hij de club moet achterlaten in de handen van een groep mensen die hij - in ieder geval bestuurlijk - totaal incapabel vindt.

Namens de raad van commissarissen gaf advocaat Wakkie daarvan een paar schrikbarende voorbeelden. Onder leiding van Bergkamp en Jonk - en dús onder supervisie van Cruijff - is er bij Ajax een trainer actief (Orlando Trustfull) die niet beschikt over een licentie en heeft een andere trainer (Bryan Roy), zonder dat dit tot z'n takenpakket behoort, sponsor Adidas benaderd voor het plaatsen van een opblaashal die maar liefst drie miljoen euro kost.

En ook heeft het kunnen gebeuren dat bij Ajax een Georgische speler op proef is, zonder dat daarvoor de juiste procedure is gevolgd. Volgens Wakkie is dat laatste niet alleen strafbaar, maar zijn al die voorvallen het perfecte voorbeeld dat Dennis Bergkamp en Wim Jonk - en daarmee dus ook Cruijff - de leiderskwaliteiten ontberen om een club als Ajax te leiden. Gewoon (alweer volgens Wakkie), omdat ze geen onderscheid kunnen maken tussen voetbal en bedrijf.

Op 7 februari zal duidelijk worden hoe het tweede deel van de juridische strijd is afgelopen. En pas na de AVA (of na weer een aantal konijnen dat uit een hoge hoed wordt getoverd) valt het definitieve en verlossende woord en wordt duidelijk of de bloedige revolutie van Cruijff hem de totale macht over de club heeft gebracht. Of niet.

Als journalist en als voetballiefhebber zou ik ontzettend graag zien dat Cruijff één keer de kans zou krijgen om te laten zien wat hij kan. Maar gelukkig draag ik niet de verantwoordelijkheid die Ten Have duidelijk wel al een halfjaar voelt. Want áls Cruijff wint en áls daarna blijkt dat hij en z'n trouwe volgers de capaciteiten NIET hebben om Ajax op een behoorlijke manier te leiden, wie is dan nog in staat om een einde aan een - dan mislukt - Cruijff-regime te maken? Wie kan iemand, die van zichzelf duidelijk vindt dat hij groter is dan de club Ajax, ooit nog wegsturen?

Het antwoord laat zich niet moeilijk raden. Niemand zal ooit nog het risico willen lopen om zo ongenadig te worden afgebrand als Ten Have is overkomen. Het is een gedachte die mij - als ik een Ajax-supporter was - slapeloze nachten zou bezorgen. Waarschijnlijk net als nu Ten Have.

Jan Hermen de Bruijn
Hoofdredacteur ELF Voetbal