Eigenlijk heb ik het hele principe nooit zo begrepen. De hele wereld ligt zó open en het bereiken van media in nagenoeg alle landen is zó makkelijk geworden, dat het mijns inzien totaal belachelijk is dat clubs die hun scoutingapparaat een beetje op orde hebben, afhankelijk zouden zijn van de diensten van al die duizenden makelaars die over de gehele wereld met 'hun spelers-waar' lopen te leuren.
Ze hebben ook alles in de gaten. Vorige week maandag nog, piepte bij mij de telefoon. Een SMS-bericht: "Mr Jan. I am (...) from (...) ADO Den Haag is not going well in Eredivisie. I have an offer to make to them. Can you give me contacts of chairman. Regards (...)".
Zo gaat dat overigens regelmatig. Zeker in de laatste weken van de transferperiode werden wij van ELF Voetbal op de redactie overstroomd met mensen die de nummers wilden hebben van de trainers van Excelsior, NAC Breda of Willem II. Of van Leen Looyen van De Graafschap. Vaak allemaal nog in één SMS, mail of telefoongesprek.
Het aanbod is waarschijnlijk een link naar een website. Of een adres waar DVD's naar toe kunnen worden gestuurd, zodat spelers kunnen worden verhandeld en zaken kunnen worden gedaan. Handig, maar eigenlijk onnodig als de clubs zelf hun huiswerk goed zouden maken.
De praktijk is inmiddels anders. Transfers komen tegenwoordig alleen nog maar tot stand als een makelaar - of soms zelfs vele makelaars - er hun goedkeuring aan gegeven hebben. En vooral: als ze er zelf aan verdienen. Want als dat niet zo is, dan worden hele andere SMS-jes gestuurd, zo verklapte de voorzitter van West Ham United vorige maand. Een makelaar - overigens iemand die ooit in de gevangenis zat na een gewapende roofoverval - reageerde als volgt, nadat West Ham een deal had afgezegd: "You full of shit! Fuck you and your p*** money. Stick your big head in betten stinky p***s and go to heel." Lijkt erger, maar was altijd nog minder dan het SMS-je dat QPR-manager Neil Warnock die zelfde week nog kreeg van een andere makelaar, waarin deze dreigde "z'n beide benen te breken".
Het zal best zo zijn, dat Nederlandse voetbalmakelaars (nu 115 waarvan - volgens hun eigen organisatie - de helft overbodig) zich beter gedragen dan hun Engelse collega's. Maar misschien gedragen die zich wel weer beter dan makelaars uit andere landen. Of uit Azië.
In ieder geval staat ook voor mij vast dat makelaars veelal onnodig zijn en in ieder geval veel te veel verdienen. Ik begrijp dan ook volledig dat de FIFA nu echt ernst gaat maken van het limiteren van bedragen, die aan makelaars worden betaald. Marco Villiger, hoofd van FIFA's juridische afdeling, denkt daarbij aan 2 of 3 procent van het transferbedrag. "Omdat makelaars eigenlijk niets anders doen dan het clubs mogelijk te maken met de speler te praten", aldus Villiger.
Dat het een strijd is die FIFA nog lang niet heeft gewonnen, daarvan ben ik overtuigd. Daarvoor is de druk dat er iets écht veranderd moet worden, nog niet groot genoeg. De publiciteit voor alle excessen nog te weinig.
Maar wellicht dat de publicatie van een boek van een ex-zaakwaarnemer in Engeland daarin verandering gaat brengen. Peter Harrison (ex-prof van Nottingham Forest) heeft aangekondigd met een aantal grote onthullingen te komen. Enkele voorbeelden:
- Hij beschuldigt twee zeer bekende managers van het aannemen van steekpenningen in ruil voor transfers.
- Dat hij door onderwereldfiguren is bedreigd als hij 'de vuile was' buiten zou hangen.
- Dat hij door de naïviteit van ex-West Ham-voorzitter Eggert Magnusson (u weet wel, ook de baas van Icesave) ruim één miljoen euro extra verdiende voor een halve dag werk, alleen maar omdat hij vertegenwoordiger was van Lucas Neill en Magnusson de verdediger per se wilde wegkapen voor de neus van Liverpool..
- Clubs voortdurend in het geheim spelers van andere clubs benaderen.
- Hij - als spelersmakelaar - auto's voor jeugdspelers kocht om ze te verleiden bij hem onder contract te komen.
- De FA van dit alles weet, maar voortdurend de andere kant op kijkt en bijvoorbeeld volledig op de hoogte is van het feit dat één club alle transfers door slechts één makelaar laat afronden.
In het boek zullen ongetwijfeld nog meer verhalen komen die - in ieder geval in Engeland - veel indruk zullen maken omdat Harrison geen kleine jongen is. Hij was in de afgelopen 20 jaar de manager van spelers als Rivaldo, Eidur Gudjohnsen, Jussi Jaskelainen en ook jarenlang van spits Andy Carroll.
Hij besloot zich uit de makelaardij terug te trekken nadat op de laatste dag van januari de € 40 miljoen-transfer van Carroll van Newcastle naar Liverpool werd gekaapt. Hoewel de transfer direct was gedaan met de technisch directeur van Liverpool, Damien Comolli, besloot deze in de laatste uren van de transferdeadline - volkomen onnodig volgens Harrison - alsnog een bevriende makelaar in te schakelen. Deze makelaar, Mark Curtis, stuurde vervolgens een rekening voor een aantal miljoenen. Toen Harrison, die Carroll nog onder contract had, daartegen bij de FA protesteerde, werd dit protest vrijwel meteen afgewezen, waarna Harrison besloot de voetballerij de rug toe te keren.
Zijn verhaal is er één van velen. Enkele daarvan zijn inmiddels bekend, duizenden moeten nog boven water komen. Want pas als iedereen alles weet en men écht doordrongen raakt van de schadelijkheid van de makelaar-waanzin, kan de voetballerij weer een stukje gezonder worden.
Jan Hermen de Bruijn
Hoofdredacteur ELF Voetbal
