Wereldkampioen volwassenheid

Winnen we de finale met 0-1, nadat Brazilië of Duitsland na 80 procent balbezit 12 keer op paal en lat geschoten hebben en drie penalty's gemist, is hij definitief de nieuwe Vader des Voetballands.
 
Gelukkig weet ik te weinig van voetbal, ik heb het nooit gespeeld, om er iets van te vinden. Dus kan ik rustig en vooral ongeacht het resultaat Louis van Gaal een compliment maken op een terrein waar ik wel iets van af weet. Ik ben pedagoog en dat is best een raar vak, omdat het de hele tijd gaat om dingen die mensen niet kunnen. En het is razend moeilijk voor iemand die iets wel kan dat te leren aan iemand die er weinig van snapt.

Ik ben dan ook echt ontroerd als ik zie hoe een goede wiskundeleraar het kan opbrengen om de stelling van Pytagoras, best ingewikkeld, ieder jaar weer met prachtige voorbeelden en leuke tekeningen duidelijk te maken aan kinderen die op de lagere school de tafel van 12 al moeilijk vonden. En als u dat nooit heeft meegemaakt, klopt, er zijn heel weinig leraren die dat kunnen... En ook ik kon en kan dat niet opbrengen... Dus heb ik de gemakkelijke weg gekozen: ik leg directeuren uit waarom ze toch net niet genoeg in hun mars hebben om de fusie-organisatie te gaan leiden bijvoorbeeld.

Of wethouders waarom hun ambtelijke organisatie (inclusief zij zelf) niet in staat zal zijn om een ambitieus plan om hun gemeente op de wereldkaart te zetten uit te voeren. De kunst daarbij is altijd om die boodschap te brengen zonder dat iemands zelfvertrouwen wordt aangetast: er dient een alternatief te zijn, dat zo goed aansluit bij de persoonskenmerken van de betreffende directeur of wethouder, dat hij of zij geen nederlaag ervaart maar een 'nieuwe kans'.

En vanuit dat soort werk kan ik dus wel met een deskundig oordeel een tien met een griffel uitdelen aan 'meester Van Gaal'. Een man die moet werken met professionals die een jaarsalaris van een modale directeur per week verdienen en die al vanaf hun tiende jaar gewend zijn dat iedereen ze geweldig vindt, van de ouders die ze tien keer per week naar de training rijden tot de supporters van hun voetbalclubs, die smeken om handtekeningen en hun weeksalaris uitgeven aan shirtjes met hun naam er op.

Laten we eerlijk zijn, zelfs de sterkste persoonlijkheden onder ons zouden niet bescheiden blijven in die situatie. Sterker nog, deze mensen mogen niet bescheiden zijn, want als je er niet van overtuigd bent dat je beter bent dan je tegenstanders, dan heb je in een bikkelharde wedstrijdsport waarin ellebogen in oogkassen en noppen op enkels gezet worden, domweg niets te zoeken. Topvoetballers zijn de gladiatoren van deze tijd, die grijnzend het stadion in lopen om met de leeuwen te vechten... En het risico te lopen dat je met tientallen schitterende doelpunten op je naam na een enkele gemiste penalty jarenlang door cabaretiers die wordt weggehoond.

Dus kijk ik met oprechte bewondering toe hoe de Godenzoon van Galatasaray wedstrijden lang geduldig voetbalwater draagt achter onze Goddelijke Spitsen... Omdat Louis van Gaal hem duidelijk heeft weten te maken dat zij toch nog iets goddelijker zijn dan hij. Hoe hij omgekeerd deze altijd gesloten tot autistisch opererende geniale spelers (die dus echt alleen door zichzelf begrepen kunnen worden) heeft geleerd dat het Voetbalvaderschap het leven leuker maakt.

En natuurlijk hoe hij een verzameling angstige Feyenoord-pubers, alleen al door die afkomst behept met een minderwaardigheidscomplex, heeft verteld dat ze door geen enkele tegenstander verscheurd kunnen worden als ze niet als losse pagina's in het veld staan maar als een compact telefoonboek. Het lijkt achteraf heel simpel, maar je moet het dus maar kunnen: de zwaktes van al je spelers zo blootleggen dat ze door een ander perspectief te kiezen vol zelfvertrouwen een nieuwe rol op zich nemen.

Een rol waar ze, daar ben ik van overtuigd, de hele rest van hun volwassen leven nog veel plezier aan zullen beleven. Volwassen worden betekent immers altijd dat je de (kinderlijke) angst voor verandering, voor mislukken, niet succesvol zijn, kwijt moet raken. Dat gebeurt met de 99 procent min of meer modale mannen gradueel tijdens het opgroeien, op het moment dat ze zich realiseren dat ze het als voetballer niet verder brengen dan het zesde team, als scholier niet in de buurt van de Universiteit zullen komen... En dat de mooiste meisjes van de klas aan anderen zijn voorbehouden.

Bij de meeste topvoetballers is dat volwassen worden echter uitgesteld gebeurd... Want ze hebben het nationale team gehaald, verdienen een veelvoud van een professor... En kunnen kiezen uit zo veel mooie vrouwen dat ze daarin het spoor meestal bijster raken. Met als resultaat helaas dus meestal een gebrek aan zelfbeheersing of realiteitszin... De enige basis voor het benodigde echte zelfvertrouwen, ook in fasen dat je zelf al lang met een buikje door je kleinkind tussen de benen door gespeeld wordt.

En dank zij het pedagogische werk van Van Gaal kunnen ze nu dus wel afhankelijk zijn van elkaars rugdekking, water dragen of vaderlijk zijn, zonder dat ze zichzelf als watjes beschouwen. Kortom, of Van Gaal ze wereldkampioen kan maken weet ik niet... Hij zelf ook niet trouwens, maar ik weet wel dat hij ze volwassen heeft gemaakt. Het is alleen de vraag of de tamelijk puberale commentatoren van sommige programma's dat aankunnen als we geen wereldkampioen worden. Voor hen sluit ik dus toch maar af met een opmerking over voetbal, of liever gezegd met een vraag die Van Gaal zelf ooit gesteld heeft toen hij zelf nog net niet volwassen genoeg was: 'hebben jullie je wel eens afgevraagd waarom het Ajax van Van Gaal in vrijwel alle uitwedstrijden van de Champions League in de eerste vijf minuten scoorde? Misschien ligt daar wel het antwoord op de vraag waarom we nu wereldkampioen worden... Hoop ik.

Peter Cuyvers

Pedagoog