De UEFA Europa League is voor de hedendaagse voetballiefhebber niet meer weg te denken. Het is in feite het ‘tweede’ Europese voetbaltoernooi, omdat de UEFA Champions League nog meer aanzien geniet met de best presterende clubs. Met de start van de UEFA Conference League in 2021 is er nog een niveau onder de Europa League bijgekomen. Maar hoe lang is de UEFA Europa League die we zo goed kennen er eigenlijk al? En welke geschiedenis gaat erachter schuil? We bespreken het in dit artikel.
Jaarbeursstedenbeker
Ooit van de Jaarbeursstedenbeker gehoord? Vast niet. Maar deze beker maakt onderdeel uit van de geschiedenis van de UEFA Europa League. Het idee was om een voetbaltoernooi te organiseren met representatieve ploegen uit steden in Europa die regelmatig handelsbeurzen organiseerden. De Europacup I (later de UEFA Champions League) bestond toen net. Het eerste toernooi begon in 1955 en werd over drie seizoenen gespeeld. Daarna werd het een keer over twee seizoenen gespeeld totdat het een jaarlijks toernooi in de herfst-lente periode werd. In het begin namen zowel stadselftallen als clubteams deel aan de toernooien, maar wel maar één club per stad. Na 1968 werd de Jaarbeursstedenbeker ook wel Runners Up Cup genoemd, omdat vanaf dit jaar deelname aan het toernooi werd gebaseerd op de eindrangschikking in de nationale competities.
UEFA Cup
Die laatste verandering gaf aanzet voor de opzet van een nieuwe competitie ter vervanging van de Jaarbeursstedenbeker in 1971. De hoofdreden hiervoor is dat de UEFA het toernooi graag zelf wilde gaan organiseren, en daarom werd het toernooi ook UEFA Cup genoemd. Deelname in de UEFA Cup was gebaseerd op de eindrangschikking in de nationale competities. Tot 1975 hield men echter nog wel vast aan de regel dat er per stad maar één team afgevaardigd mocht worden. Het toernooi bestond naast de eerdergenoemde Europacup I voor landskampioenen en de Europacup II voor bekerwinnaars. Nadat in 1999 dat laatste toernooi werd opgeheven, speelden de bekerwinnaars voortaan mee in de UEFA Cup.
Introductie van de UEFA Europa League
In 2009 ging de UEFA Cup op de schop. Het toernooi werd geherstructureerd en omgedoopt tot de UEFA Europa League. Het doel van deze herstructurering was drieledig: men wilde de waarde van het toernooi vergroten, de competitie aantrekkelijker en maken en ruimte maken voor meer clubs om eraan deel te nemen. Misschien wel de belangrijkste verandering die werd doorgevoerd, was de toevoeging van een groepsfase. Daardoor blijven clubs die zich gekwalificeerd hebben langer in het toernooi dan wanneer je al snel in een knock-out worden uitgeschakeld. Deze was er nog niet in de UEFA Cup. Door deze aanpassing ging het toernooi meer lijken op de Champions League. Niet met dezelfde prestige, omdat de echte topteams doorgaans onderdeel uitmaken van die Champions League en de Europa League dus in feite de subtoppers herbergt. Maar ook daar zitten veel mooie clubs met aantrekkelijk voetbal tussen die in eigen land nu eenmaal net te veel concurrentie hebben van de eliteclubs. Toch is er wel een directe link tussen beide toernooien, wat ook een van de voorname veranderingen is die zijn doorgevoerd: de clubs die in de Champions League derde worden in hun groep, mogen nog door in de knock-outfase van de UEFA Europa League.
Voor sommigen is het misschien verrassend dat de UEFA Cup niet de Europacup II onder een andere naam is. Weinigen zullen ook eerder gehoord hebben van de Jaarbeursstedenbeker, een idee dat in deze tijd een beetje vreemd overkomt. Feit is dat het wel een voorganger van de UEFA Europa League is en dus een belangrijke rol gespeeld heeft in de geschiedenis en totstandkoming van het toernooi dat we dezer dagen kennen en van genieten als voetballiefhebbers.
