Een spannende wedstrijd begint voor veel supporters tegenwoordig al lang voordat de scheidsrechter voor het eerst fluit. De vermoedelijke opstelling wordt bekeken, het laatste blessurenieuws opgezocht en in de groepsapp begint de discussie over wie er in de basis hoort. Tijdens de wedstrijd staan statistieken en sociale media binnen handbereik en na afloop volgen de analyses en samenvattingen.
Online voetbal kijken en volgen is daarmee heel normaal geworden. Tegelijkertijd betekent al die digitale activiteit dat we websites bezoeken, accounts gebruiken en gegevens achterlaten. Privacy hoeft een voetbalavond niet ingewikkeld te maken, maar het is wel verstandig om te weten waar je op moet letten.
Een voetbalavond is tegenwoordig ook een online avond
Van de eerste voorbeschouwing tot de reacties na het laatste fluitsignaal gebruiken supporters verschillende digitale diensten. Dat kan een officiële streamingdienst zijn, maar ook een voetbalapp, nieuwssite, zoekmachine of sociaal netwerk.
Wie meer inzicht wil krijgen in wat dat betekent voor online privacy, kan bij VPNGids via VPNGids.nl informatie vinden over veilig internetten, privacy en het beschermen van apparaten en internetverbindingen. VPNGids behandelt daarbij onder meer veilig surfen, cybercrime en manieren waarop gebruikers hun digitale gegevens beter kunnen beschermen.
Websites kunnen tijdens een bezoek verschillende technische gegevens verwerken. Cookies kunnen bijvoorbeeld bepaalde voorkeuren of activiteiten onthouden. Ook ELF Voetbal maakt volgens zijn privacyverklaring gebruik van functionele cookies en gegevens over bezoekgedrag om de website te laten functioneren en optimaliseren.
Het doel is dan ook niet om ieder digitaal spoor te vermijden. Voor de gemiddelde voetbalfan is het veel nuttiger om bewust te zijn van welke diensten worden gebruikt en welke informatie daarbij wordt gedeeld.
De aftrap nadert en je zoekt nog snel een stream
Juist vlak voor een wedstrijd kan voorzichtigheid naar de achtergrond verdwijnen. Stel: de wedstrijd begint over vijf minuten, de gebruikelijke zender blijkt hem niet uit te zenden en via een zoekmachine verschijnt een website die gratis beeld belooft.
De verleiding om meteen op de grote afspeelknop te drukken is begrijpelijk. Toch is dit een goed moment om eerst naar de website zelf te kijken.
Let bijvoorbeeld op deze signalen:
-
De pagina opent steeds nieuwe vensters. Eén advertentie betekent niet direct dat een website onveilig is, maar voortdurend doorgestuurd worden naar andere pagina's is reden om voorzichtig te zijn.
-
Er moet onverwacht iets worden gedownload. Een onbekend programma, bestand of browserextensie installeren alleen om een video te kunnen bekijken is niet vanzelfsprekend nodig.
-
De website vraagt om vreemde toestemmingen. Denk aan meldingen of toegang die niets met het bekijken van de wedstrijd te maken lijken te hebben.
Downloads van onbekende bronnen kunnen bijvoorbeeld malware bevatten. Gebruik daarom waar mogelijk legitieme streamingdiensten en officiële aanbieders, en controleer waar je terechtkomt voordat je gegevens invoert of software installeert.
Bescherm vooral de accounts die veel andere deuren openen
Een streamingaccount staat zelden op zichzelf. De gemiddelde gebruiker heeft daarnaast accounts voor e-mail, sociale media, webwinkels, voetbalapps en allerlei andere diensten.
Het risico ontstaat wanneer overal hetzelfde wachtwoord wordt gebruikt. Wordt één combinatie buitgemaakt, dan kan die ook bij andere accounts worden geprobeerd.
Vooral je e-mailaccount verdient extra bescherming. Vanuit de mailbox kunnen wachtwoorden van veel andere diensten opnieuw worden ingesteld. Een sterk en uniek wachtwoord is daar dus extra belangrijk.
Tweestapsverificatie voegt waar beschikbaar nog een tweede controle toe. Een buitgemaakt wachtwoord geeft dan niet automatisch toegang tot het account. VPNGids noemt sterke, verschillende wachtwoorden eveneens als een van de basismaatregelen voor veiliger internetgebruik.
Kijk ook eens naar wat je browser onthoudt
De browser is tijdens een voetbalavond misschien wel de meest gebruikte app. Je zoekt de opstelling, opent een nieuwssite, controleert statistieken en zoekt later naar reacties op de wedstrijd.
Daarom is het nuttig om af en toe de privacy-instellingen van de browser te bekijken. Je kunt onder andere controleren welke websites cookies mogen opslaan en welke sites toestemming hebben voor zaken als meldingen of locatie.
De incognitomodus wordt daarbij soms gezien als een manier om volledig anoniem te internetten, maar dat is een misverstand. Deze modus voorkomt vooral dat bepaalde informatie, zoals de browsegeschiedenis, lokaal op het apparaat wordt bewaard. Het IP-adres en andere online activiteit worden daarmee niet automatisch voor websites en andere partijen verborgen.
Dat onderscheid is vooral handig om te kennen wanneer meerdere mensen dezelfde computer gebruiken.
Een doelpunt vieren op sociale media? Kijk eerst wat er in beeld staat
Een foto vanaf de tribune of een screenshot na een spectaculaire uitslag is snel gedeeld. Daarbij kunnen soms onbedoeld gegevens zichtbaar worden die helemaal niet voor een groot publiek bedoeld zijn.
Een wedstrijdticket is een goed voorbeeld. Daarop kunnen een barcode, QR-code, stoelnummer of andere identificerende gegevens staan. Hetzelfde geldt voor screenshots van apps en bevestigingsmails.
Voor je iets openbaar plaatst, zijn drie snelle controles nuttig:
-
Kijk of er codes, namen, e-mailadressen of andere persoonlijke informatie zichtbaar zijn.
-
Controleer of je exacte locatie automatisch aan de post wordt toegevoegd.
-
Bedenk of het bericht openbaar moet zijn of alleen zichtbaar voor vrienden en volgers.
Dat kost nauwelijks tijd en voorkomt dat enthousiasme over een wedstrijd onnodig veel informatie over jezelf openbaar maakt.
Onderweg voetbal volgen vraagt om een andere routine
Niet iedere wedstrijd wordt thuis bekeken. Soms wil je tijdens een treinreis de tussenstand volgen, op vakantie een wedstrijd streamen of in een café alvast de voorbeschouwing bekijken.
Openbare wifi is dan aantrekkelijk, maar controleer wel met welk netwerk je verbinding maakt. Een netwerknaam kan sterk lijken op die van het hotel of café zonder daadwerkelijk door die locatie te worden beheerd.
Voor het bekijken van een uitslag hoef je niet in paniek te raken zodra je openbare wifi gebruikt. Het wordt belangrijker wanneer je gevoelige informatie gaat invoeren.
Zo kun je onderscheid maken:
-
Gewoon voetbalnieuws lezen: controleer vooral of je op de juiste website zit.
-
Inloggen bij persoonlijke diensten: let beter op de verbinding en het webadres.
-
Betalen of financiële gegevens invoeren: gebruik bij twijfel liever een verbinding die je vertrouwt, bijvoorbeeld je eigen mobiele netwerk.
-
Een gedeelde computer gebruiken: log na afloop volledig uit en laat geen wachtwoorden opslaan.
Geef voetbalapps niet automatisch overal toegang toe
Een app die onmiddellijk meldt dat jouw club heeft gescoord is handig. Daarvoor heeft de app toestemming nodig om notificaties te sturen. Maar dat betekent niet dat iedere andere gevraagde toestemming ook noodzakelijk is.
Bekijk daarom zo nu en dan welke rechten je voetbal-, streaming- en sociale apps hebben. Heeft een uitslagenapp voortdurend je exacte locatie nodig? Moet een app toegang houden tot al je foto's? En staan er nog apps op je telefoon die je sinds een oud EK of WK niet meer hebt geopend?
Ongebruikte apps kunnen worden verwijderd en onnodige machtigingen kunnen meestal via de privacy-instellingen van de telefoon worden ingetrokken.
Daarmee houd je zelf meer controle zonder functionaliteiten uit te schakelen die je daadwerkelijk gebruikt.
Vergeet het apparaat achter de stream niet
Privacy gaat niet alleen over websites. De telefoon, tablet, laptop of smart-tv waarmee je voetbal kijkt moet zelf eveneens goed worden onderhouden.
Software-updates zijn daarbij belangrijk. Nieuwe versies bevatten niet alleen zichtbare functies; updates kunnen ook bekende beveiligingsproblemen oplossen. Verouderde software kan juist kwetsbaarheden behouden die later misbruikt worden.
Automatische updates zijn daarom handig voor apparaten die regelmatig worden gebruikt. Controleer tegelijkertijd af en toe of apps die je nauwelijks nog opent wel nodig zijn.
Ook een schermvergrendeling verdient aandacht. Wie zijn telefoon in een stadion, café of trein verliest, wil niet dat iemand direct toegang heeft tot e-mail, sociale media en andere persoonlijke accounts.
Laat de aandacht uiteindelijk bij het voetbal blijven
Online privacy beschermen hoeft geen uitgebreide voorbereiding voor iedere wedstrijd te worden. De meeste winst zit juist in gewoontes die je één keer goed instelt en daarna blijft toepassen.
Een sterk wachtwoord voor belangrijke accounts, tweestapsverificatie, bijgewerkte apparaten en verstandige privacy-instellingen vragen weinig aandacht tijdens de wedstrijd zelf. Vervolgens blijft vooral gezond verstand over: controleer onbekende streamingwebsites, installeer niet zomaar software en kijk even naar een foto voordat je die openbaar deelt.
Online voetbal heeft supporters enorm veel mogelijkheden gegeven. Van live statistieken tot discussies met fans aan de andere kant van het land: alles is binnen enkele seconden beschikbaar. Met een paar digitale basisgewoontes kan de aandacht tijdens de belangrijkste negentig minuten gewoon blijven waar die hoort — op het veld.
