Hij kan ze probleemloos laten zien. "Van de E1 tot en met A1 heb ik al mijn kampioensvaantjes bewaard. Op een jaar na werd ik elk jaar kampioen. Het jaar in de A1 was uitzonderlijk. We wonnen alles. Wij wilden altijd de beste zijn. Tegenstanders waren bang als ze tegen een jeugdteam van Ajax moesten spelen", vertelt Pascal Heije, die na het seizoen 1997/98 op De Toekomst werd uitgeroepen tot Talent van het Jaar. "En kijk nu eens. Ik krijg tranen in mijn ogen als ik wekelijks de uitslagen zie. In de mindset van de spelers zie ik nauwelijks meer winnaarsmentaliteit terug. Ze stappen te gemakkelijk over een nederlaag heen."
Mentaliteit
Het zit diep bij Heije, die van zijn achtste tot zijn twintigste bij Ajax speelde. Erg diep. "Toen ik in de Eredivisie debuteerde, riep speaker Floor Thoolen trots om dat er opnieuw een speler uit de jeugdopleiding zijn debuut maakte. Als jeugdtrainer liep ik stage bij Ajax. Het is en voelt als mijn club, maar de jeugdopleiding is kapot gegaan. De echte wil om te winnen, zie ik niet meer. Die mentaliteit kwam nooit in ons op. Het draait nu om twee, drie jongetjes per elftal. De rest hangt daar omheen en is niet belangrijk."
Volgens Heije ligt er teveel macht bij Casimir Westerveld, sinds 1 juli 2023 Hoofd Ontwikkeling. "Tot en met de Onder 18 wordt dezelfde speelstijl gehanteerd, 1-3-4-3. Waarom met drie verdedigers achterin is me een raadsel. Straks moeten ze aan het einde van het traject de stap maken naar Jong Ajax of het eerste elftal. Dan komen ze plotseling in de problemen. Komen ze in een ander systeem terecht. Waarom beslist iemand, die nog nooit is beoordeeld op zijn ervaringen om een opleiding te runnen, dit?"
Jaknikker
"Naar buiten toe wordt gepredikt dat het echte Ajax-DNA weer terug moet keren. De uitspraak is een gotspe. Bij de jeugd ligt de basis van elke club. Maar kijk eens naar de namen binnen de jeugdopleiding. Ronald de Boer, John Bosman, Richard Witschge, Sonny Silooy, Marco van Galen en Jan Wouters, dat zijn echte Ajacieden. Die mannen lopen al vele jaren bij de club, weten wat er wordt verlangd. Maar verder? Er lopen nu merendeels jaknikkers rond binnen het trainersgilde op De Toekomst. Trainers die hun mening niet durven te geven. Laat staan kritiek, omdat ze bang zijn hun baantje kwijt te raken. Nog blijer zijn een Ajax-trainingspak te dragen dan hun spelers en dat zo belangrijk te vinden dat ze zich schikken naar een ander. Bang om hun plekje te verliezen. Hun belangrijkste doel is onbezorgd hun pensioen te halen. In het handelen stellen ze niet hun spelers centraal, maar zichzelf."
Heije ondervond de situatie afgelopen maand van nabij. "Technisch directeur Alex Kroes van Ajax ken ik vanaf mijn jongste jeugd. Hij is iets ouder, maar we voetbalden dagelijks samen op de veldjes en pleintjes in Weesp. Ook Kees Vos, met wie Alex later het zaakwaarnemersbureau SEG oprichtte, was dan van de partij. Ik begeleid jeugdspelers, in het geval van vragen of advies kan ik altijd bij Kees aankloppen. Alex en ik zijn altijd contact blijven houden. Toen hij werd aangesteld bij Ajax, stuurde ik een appje om hem te feliciteren. Daar zat geen extra gedachte achter."
Plekje vrij
"Alex bedankte me en stelde voor om gezamenlijk een kop koffie te drinken. We hebben een uurtje gezeten in Bussum. Daarbij vertelde ik open te staan voor een rol als jeugdtrainer. Ik wil Ajax graag er weer bovenop helpen en met mijn ervaring en kennis kan ik daar absoluut een rol in spelen." Heije exploiteert een eigen voetbalschool en werkt al jaren als trainer in het senioren- en jeugdvoetbal. "Met mijn Ajax-achtergrond weet ik wat er wordt verwacht. Alex vertelde de ins en outs over mogelijke verschuivingen binnen de trainers in de jeugdopleiding nog niet te hebben. Hij zou mij in het achterhoofd houden.”
Tien dagen na zijn aanstelling ontving Heije een appje. “Alex had Marijn Beuker, directeur voetbal, gesproken. Ik kon contact met hem opnemen voor een gesprek. We spraken elkaar op een maandag. De functie van assistent-trainer van Ajax Onder 11 stond open. Ik vond dat niet erg. Eigenlijk was ik daar door mijn ervaringen overheen gegroeid. De functie van hoofdtrainer ambieerde ik ook niet. Dat kost je ontzettend veel tijd, terwijl ik naast mijn trainerswerk ook halve dagen werk bij Under Armour (sportartikelenfabrikant, red.).”
Van buiten
“Een dag eerder was ik nog in de ArenA bij een wedstrijd en vroeg Sjaak Swart na afloop in de lounge nog wanneer ik terugkwam bij Ajax. Waarschijnlijk is Sjaak een dag later naar Casimir Westerveld gelopen. Een dag later kreeg ik een appje van Casimir dat ik kandidaat was. Ik zou daarna iets horen. Mocht een reactie te lang uitblijven, kon ik zelf contact opnemen. Dat deed ik na twee weken. Ontving ik een appje terug van Casimir dat er dit seizoen geen plek voor mij was als trainer. De keuze was gevallen op een externe trainer, omdat ze het zogenaamd breder wilden trekken. Weer iemand van buitenaf. Weer iemand zonder Ajax-DNA. Dat terwijl ik nooit met Westerveld heb gesproken. Nooit mijn visie kon toelichten, mijn verhaal kon doen. Hij heeft niet eens willen luisteren. Natuurlijk, ik heb niet gesolliciteerd. Alex droeg me voor. Maar blijkbaar bepaalt een nobody als Westerveld alles binnen de jeugdopleiding. Welke jeugdspelers komen en blijven, welke trainers, hij stuurt de scouting aan. 'Voor jou is er op dit moment geen plek', appte hij me. Ik kan er niet eens boos over worden, teleurgesteld over zijn."
Hij herhaalt het woord Ajax-DNA. "Dat begrip kun je nu in de prullenbak gooien. De club heeft behoefte aan een boegbeeld als hoofd opleidingen. In mijn tijd was dat Co Adriaanse. Zet iemand als Wim Jonk daar neer, iemand als Marciano Vink. Zij kennen de club door en door. Zij dwingen respect af. Als zij iets zeggen, luistert iedereen. Haal voormalig Ajax-spelers terug, Rafael van der Vaart, Wesley Sneijder, maar ook ex-Ajacieden met trainerservaring als Angelo Martha of Milano Koenders. Ik kan zo een serie namen opsommen. Maar zolang dat niet gebeurt, gaat alles op de huidige voet door en vrees ik dat de jeugdopleiding van Ajax alleen maar verder afglijdt. Dat doet me pijn."
Tijd voorbij
Staat Heije open voor een terugkeer bij zijn voormalige club? "Een goed gesprek is vereist. Ik ben nu de dupe geworden van het huidige beleid, maar ik wil zeker mijn hulp aanbieden. Nogmaals, het gaat niet om mij. Een trainer mag binnen een opleiding nooit centraal staan. Het gaat om de spelers. Die krijgen nu te weinig aandacht. De verkeerde aandacht. Het doet me pijn dat jeugdspelers nu kiezen voor AZ ofFC Utrecht. Als je in mijn tijd hoorde dat Ajax interesse toonde, kroop je daarheen. Een hogere waardering bestond niet. Ajax heeft nu alleen nog de naam. Niet meer de uitstraling. Die moet terugkomen. Het liefst zo snel mogelijk."
