"Heb je dat grote winkelcentrum aan de rand van Kaunas gezien toen je hierheen reisde? Vier verdiepingen met winkels, cafés, restaurants en entertainmentruimtes. Heel modern." Jonathan Mulder doelt op Akropolis, een ultramoderne mall die tachtigduizend vierkante meter beslaat en liefst 240 detailhandelszaken huisvest. "Dat had ik vooraf niet verwacht aan te treffen in Litouwen. Aan de andere kant kijk je uit op een enorme evenementenhal, de Zalgiris Arena, gelegen op een eiland. Daar speelt de grootste basketbalploeg van het land. Basketbal is groot hier. Groter dan voetbal."
Als we een dag later een kijkje nemen, zien we nog aanplakbiljetten van een concert van Dua Lipa. Ook de Red Hot Chili Peppers, Sting, Robbie Williams, Iron Maiden en Muse gaven optredens voor twintigduizend bezoekers. Het is overigens niet de arena waar het Nederlands elftal op 7 september aantreedt. Dat is het twee kilometer oostelijker gelegen S. Dariaus en S. Gireno Stadion, sinds 2022 de thuisbasis van de nationale voetbalploeg. FC Hegelmann, de ploeg van Jonathan Mulder, speelde in 2023 een Champions League-kwalificatieduel in het nationale stadion. Zoals de club tot vorig jaar meerdere locaties in en buiten Kaunas aangreep voor haar thuiswedstrijden.
De club betrok in september 2024 het Raudondvaris Stadium in de gelijknamige plaats elf kilometer westelijk van Kaunas. "Ik heb ervoor gekozen om in Raudondvaris te gaan wonen", vertelt Mulder, die in januari een tweejarig contract signeerde. Door het glas vanuit de speakerruimte kijkt hij uit op het kunstgrasveld. "Ik heb een hekel aan reizen. Het liefst kom ik zo ontspannen mogelijk naar een training en ga ik daarna weg. Ik woon alleen. Rust heeft ook mijn voorkeur. Bij TOP Oss woonde ik vorig seizoen met drie of vier spelers in een huis. Niks voor mij."
In Oss was hij op een dood spoor beland. Na AZ, ADO Den Haag en Telstar was TOP zijn vierde betaald voetbalclub. "Ik speelde niet tot nauwelijks. Geen verkeerd woord over de trainer (Sjors Ultee, red.), maar na vier wedstrijden in het seizoen koos hij plotseling voor een andere linksback (Julian Kuijpers, red.). Wat er ook gebeurde, hij speelde. De trainer bleef aan die keuze vasthouden. Ik heb diverse keren gevraagd waarom ik niet speelde. Een heldere verklaring kreeg ik niet. Voor de winterstop vertelde de technisch directeur (Linton Posthumus, red.) dat ik mocht vertrekken. Er hoefde geen transfersom voor me betaald te worden. Een duidelijk signaal."
"Er bestond serieuze belangstelling van een club uit de Engelse League One, maar dat ging uiteindelijk niet door. Mijn kerstvakantie bracht ik door in Gambia. Toen ik daar op straat liep, belde mijn zaakwaarnemer. Hij had een club voor me uit Litouwen. Een club die haar zaakjes uitstekend voor elkaar had. Er lag een goed contract klaar, al worden hier geen Eredivisie-salarissen betaald. Natuurlijk was Litouwen volledig onbekend voor me. Ik belde met Calvin Mac-Intosch, met wie ik bij TOP Oss een goede band had. Een ervaren speler, met buitenlandervaring. Hij raadde me aan de stap te maken. Een verandering van omgeving is goed voor een mens."
"Ik sprak de trainer (oud-PSV’er Andrius Skerla, red.). Een geweldige vent. Ze waren me op het spoor gekomen dankzij een tip, hadden beelden gekeken via Wyscout en ik paste in de speelwijze die Andrius voor ogen heeft. Samen konden we iets moois bereiken, gaf hij aan." In januari stapte Mulder in het vliegtuig. "Mijn vader Gerard vloog mee. Hij gaat altijd mee als ik een contract ga ondertekenen. Bij aankomst sneeuwde het vreselijk. Ik vroeg me af waar ik in hemelsnaam was beland."
Die gedachte bleek van korte duur. "Ik begrijp dat ik een risico nam door naar een onbekend land te vertrekken. Ik speel nu alles, ben met mijn 23 jaar relatief jong en als je om de koppositie speelt, ga je opvallen. Ik kan hier doorgroeien. Ik zou deze stap elke speler die zijn carrière nieuw leven wil inblazen, aanraden."
Nationalistisch
Mulder noemt de bevolking van de Baltische staat nationalistisch. "Dat vind ik mooi. Kijk maar eens rond in de steden, je ziet veel Litouwse vlaggen. Als iemand iets speciaals doet voor het land wordt hij overal geëerd. Ze zijn enorm trots. Je merkt aan alles dat ze Russen haten. Al spreken ze door hun achtergrond allemaal Russisch. Iedereen in het land probeert je te helpen. Bijna alle spelers spreken Engels. Bij de bevolking valt dat tegen, met name bij ouderen."
"In winkels staat bij producten vaak alleen de Litouwse benaming. Ook Engelstalige menukaarten zijn niet vanzelfsprekend. Dat is lastig. Een pakketje versturen of ontvangen, is een crime. Zeker als je daarvoor een telefoontje moet plegen en in een keuzemenu belandt. Ik heb nooit eerder zo vaak gebruik gemaakt van Google Translate als de afgelopen maanden. Aan de andere kant word je vrolijk van de prijzen. Heb je de benzineprijzen gezien? 1,40 euro voor een liter Euro 95."
Nederland
Voor Mulder gloorde aanvankelijk een mooie voetbaltoekomst in Nederland. In de jeugd van AZ werd hij kampioen met de Onder 15, 16, 17 en 19. "Een mooie tijd. Terugkijkend zorgden die prijzen voor de juiste voldoening, want ik gaf vier jaar van mijn leven aan de club. Ik heb er vele mooie herinneringen aan overgehouden."
"Met AZ Onder 16 jaar werden we uitgenodigd voor een toernooi in Qatar. Het eerste buitenlandse team na Paris Saint-Germain dat die invitatie kreeg. Aan het toernooi namen verder alleen Arabische clubs deel. We wonnen en kregen een hele grote beker. Met AZ wonnen we sowieso veel toernooien. De jeugdopleiding was echt van topniveau."
Mulder vertrok in de zomer van 2020 naar ADO Den Haag, waar hij de kans op een doorbraak in het betaald voetbal groter achtte. "Achteraf ben ik te snel weggegaan bij ADO Den Haag. Ruud Brood, die in mij geloofde, was als trainer vervangen door Giovanni Franken. Hij zette mij net als een aantal andere jongens terug naar het tweede elftal. Terugkijkend had ik moeten wachten wie Giovanni zou opvolgen, maar ik was ongeduldig. Telstar meldde zich, niet voor het eerst. Ik vertrok. Bij Telstar kreeg ik vertrouwen en speelde ik veel, maar het was wel het rechterrijtje van de Keuken Kampioen Divisie."
Israël
Mulder is geboren in Houten, maar groeide grotendeels op in Israël. "Tussen mijn tweede en dertiende woonde ik in Herzliya, net ten noorden van Tel Aviv. Ik speelde daar voor Hapoel. Mijn moeder Talya is Israëlisch. Als kind maakte ik regelmatig mee dat het luchtalarm afging en raketten overvlogen. De eerste keer vlucht je nog zo snel mogelijk een schuilplaats in. Daarna sta je te kijken hoe een raket, afgeschoten vanuit Gaza, wordt onderschept door het luchtverdedigingssysteem. Hamas heeft trage raketten, wij snelle. Als die laatste worden afgeschoten, zie je zo’n raket binnen twee seconden hoog in de lucht exploderen. Ik ben daar persoonlijk nooit van geschrokken."
"Op mijn dertiende gingen we in Vinkeveen wonen. Mijn ouders zagen een betere toekomst voor ons in Nederland. Zo lang ik me kan herinneren, zijn er problemen in Israël. Altijd oorlog. Dit zal ook de komende tien jaar doorgaan. Wij zagen dit aankomen." De huidige oorlog raakt hem diep. "De Nederlandse media geven niet het juiste verhaal weer. Een vriend van me hoorde bij de 251 gijzelaars die Hamas in 2023 (op 7 oktober, red.) naar Gaza ontvoerde. Hij is vrijgekomen en vertelde over de vreselijke gebeurtenissen die hij moest ondergaan. Verhalen die in Nederland nauwelijks in het nieuws zijn gekomen."
De terugkeer naar Nederland vormde voor Mulder een grote omslag. "In Israël kun je bij iedereen binnenlopen. Je kunt altijd mee-eten. Iedereen is supervriendelijk. De bevolking voelt het als plicht om elkaar te helpen. Toen ik in Nederland terugkeerde, sprak ik goed Engels en redelijk Nederlands. Het kostte me vijf jaar om Nederlands vloeiend te spreken. Als ik nu in Israël ben en Hebreeuws spreek, beschouwen ze me als een buitenlander. Als ik in Nederland verblijf, ben ik een Israëliër."
Het voetbal hielp hem om in Nederland te integreren. "Ik was altijd te vinden op het Cruyff Court. In de zomer van negen uur ‘s ochtends tot tien uur in de avond. Dat maakte de Nederlandse zomers mooier dan die in Israël. Voetbal, voetbal en nog eens voetbal. Ik ging voetballen bij AFC, een ideale club. Daar kon ik altijd terecht als ik wilde voetballen. Binnen twee jaar werd ik opgepikt door AZ."
"Ik heb twee paspoorten. Elke Israëliër krijgt op zijn achttiende een brief dat hij het leger in moet. Als we ons daar definitief hadden gevestigd, had ik me direct moeten melden. Op mijn twintigste werd ik international van Israël Onder 21. Dat betekent een vrijbrief voor het leger." Zijn keuze voor de nationale ploeg ervaart hij als vanzelfsprekend. "Oranje heeft zich een keer gemeld bij de Onder 15, maar dat wees ik toen af. In de Onder 17 kwam Israël voor het eerst en maakte ik mijn definitieve keuze."
"Nu ben ik te oud voor de Onder 21. De volgende stap is de nationale ploeg. De concurrentie is groot. Een jongen uit de Premier League, twee spelers uit het Championship, eentje die in de Serie A speelt. Ik wil graag de uitdaging aangaan. Mijn doel is om na dit seizoen aan te sluiten." Dat zou 2026 zijn, omdat Litouwen een zomerseizoen kent. "De nationale ploeg speelt haar thuiswedstrijden in Hongarije. In november ben ik voor het laatst in Israël geweest. Ik heb nu geen plannen. Het is te gevaarlijk." Op 7 september hoopt hij de wedstrijd van het Nederlands elftal in Kaunas te bezoeken. "Natuurlijk steun ik Oranje. Ik geniet van hun spel."
Dit artikel zou meegaan in ELF Voetbal nummer 9, de editie die op 28 augustus verschijnt. Het maakte onderdeel uit van het Litouwen-katern, als vooruitblik op de komende WK-kwalificatiewedstrijd van Oranje in de Baltische Staat. Jonathan Mulder maakte na het interview echter de overstap naar 1. FC Slovácko, uitkomend in de hoogste divisie van Tsjechië. Daardoor verviel de aanleiding en is het artikel nu gratis op elfvoetbal.nl te lezen.
