De club die op weg was naar sportieve voetbalgeschiedenis; en die geschiedenis helaas op een totaal andere, tragische manier schreef? Het verhaal van verlies, veerkracht en hoop werd opgetekend door onze medewerker Jesse van Dalen en is te lezen in ELF Voetbal nummer 9, onze meest recente editie die ook handig online via deze link is te bestellen.
Wreed
Die finale van de Copa Sudamericana, de Zuid-Amerikaanse tegenhanger van de Europa League, had de kroon moeten worden op een waar voetbalsprookje. Jarenlang was Chapecoense een onbekende naam in de lagere regionen van het Braziliaanse voetbal. In slechts zeven jaar klom de club uit de krochten van het nationale voetbal naar een rol op het continentale podium. Een droomreis, abrupt en wreed tot stilstand gebracht op het hoogtepunt.
Tijdens de collectieve uitvaart van de 71 slachtoffers die de ramp niet overleefden.
"De motoren vielen uit. We hingen in de lucht. Het enige dat je hoorde was het geluid van de wind. Er begon een alarm te piepen. Piep... piep... piep... piep. En daarna weet ik niets meer", vertelde een van de drie overlevende spelers in een interview met de NOS in 2021. "Een van de meest ongelooflijke en schokkende verhalen in de sport", noemt journalist Guilherme Diniz het. Als oprichter van Imortais do Futebol (Onsterfelijken van het Voetbal), de grootste digitale voetbalencyclopedie van Zuid-Amerika, volgt hij de sport al jaren op de voet. "Chapecoense had alles in huis om sportief geschiedenis te schrijven, maar werd slachtoffer van een tragedie die de club voorgoed veranderde."
Broers
In een land waar voetbal een religie is en clubs functioneren als volkskerken, kwamen na de ramp hartverwarmende initiatieven op gang. Want Chapecoense stond voor een onmogelijke opgave. "We moesten helemaal opnieuw beginnen", vertelt Valdir Lucatelli, tegenwoordig werkzaam als marketingmanager bij de club die hij eerder al in diverse andere functies diende.
De kisten waarin de slachtoffers teruggebracht zijn naar Brazilië.
Hij herinnert zich hoe hulp vanuit alle kanten werd aangereikt. "We speelden nog steeds op het hoogste niveau, maar hadden geen spelers meer. Gelukkig sprongen veel Braziliaanse clubs bij: ze leenden ons spelers en namen soms zelfs hun salarissen op zich. Ook hebben we jeugdspelers versneld doorgeschoven naar het eerste elftal. Zo konden we toch een nieuw team vormen."
Hoop
En dat had effect, zag Diniz. "Hoewel het geen topspelers waren, de meesten zaten op de bank bij hun club, waren ze in die eerste fase waardevol. Ze hielpen de club overeind te blijven." Het werd zelfs een verrassend succesvol seizoen: kampioen in het Campeonato Catarinense, achtste in de Série A, en plaatsing voor de Copa Libertadores. "Dat eerste jaar voelde alsof de club weer leefde", zegt Diniz. "Het gaf hoop." De lokale gemeenschap sloot de club in de armen en heel Brazilië werd even Chapecoense-fan.
De eerste wedstrijd na het tragische ongeval was er een die menigeen nooit zal vergeten. "Dat was tegen Palmeiras, een club die ons in die tijd enorm heeft gesteund", herinnert Lucatelli zich. "Ik vloog op de dag van de wedstrijd terug van Sao Paulo naar Chapecó. In het vliegtuig zaten veel fans van Palmeiras. Ze zagen dat ik een Chapecoense-shirt droeg en begonnen met me te praten. Ze zeiden dat we broers waren. Dat raakte me diep, juist omdat ze ons zo hielpen in die periode. En natuurlijk was het de eerste wedstrijd na de crash, dus de emoties waren enorm. Die dag maakte een diepe indruk op mij. Op iedereen. Het stadion zat afgeladen vol. Iedereen wilde erbij zijn."
Obstakels
In het artikel over Chapecoense is te lezen waarom 2017 en 2018 onverwacht succesvolle jaren werden voor de club, waarom het fundament toch te wankel bleek en de club degradeerde, waarom een korte opleving volgde en er nu voorzichtig licht aan de horizon gloort. De erebetonen, die nog steeds plaatsvinden tijdens wedstrijden, komen aan bod. Tegen welke obstakels de club blijft oplopen, wat voor bewijs de club de afgelopen jaren leverde en welke boodschap de clubleiding wil meegeven. En natuurlijk komt het toekomstdoel aan bod waarnaar de club wil werken.
Op deze plek crashte het vliegtuig op 28 november 2016
Het volledige artikel over Chapecoense is te lezen in ELF Voetbal nummer 9. Daarin stellen we ook de nieuwe wapens van Ajax, Feyenoord en PSV voor, oftewel de achtergrond en kansen van en voor Raúl Moro, Sem Steijn en Ruben van Bommel opgetekend door betrokkenen. We gingen op bezoek in Litouwen bij twee Nederlandse profvoetballers daar, Koen Oostenbrink (Dainava Alytus) en Omran Haydary (FK Suduvua), brachten een bezoek aan NH Radio Sportcafé, de cultshow van Leo Driessen, en we spraken af met oud-Feyenoord speler en tegenwoordig tattoo-artiest Miquel Nelom. Ook een uitgebreid interview met oud-Ajacied Pius Ikedia, die op het veld plotseling werd getroffen door een hartaanval. Daarnaast het verhaal over Adriano, ooit een topspits die nu zijn geluk heeft hervonden in de favela. Een reconstructie van een web van complottheorieën rond Ronaldo en Nike. Het sprookje van de verrassende kampioen Bologna in 1964 en de voetbalpassie van baanwielrenner Roy van den Berg. En nog veel meer!
ELF Voetbal nummer 9 is bij de abonnees afgelopen maand op de deurmat gevallen. De editie is ook verkrijgbaar bij de vertrouwde verkooppunten als de bekende supermarkten, (kantoor)boekhandels en reislocaties als Schiphol, Eindhoven Airport en de grotere NS-treinstations. Online is de editie natuurlijk ook te koop. Via deze link in een handomdraai besteld. Voor 15u gedaan, betekent nog diezelfde dag verstuurd. Een abonnement is helemaal gemakkelijk. Elke editie automatisch op de deurmat. Een abonnement is via deze link in een handomdraai afgesloten. Zoek je welkomstgeschenk uit. Veel leesplezier!

