Terry Butcher is een stuk creatiever met woorden dan hij was met een bal, zo blijkt bij bestudering van zijn twitterbio. “Wore a bandage once. Put men in them a thousand times. Like my tackles how I like my wine, full bodied”, is de tekst waarmee de 77-voudig Engels international zichzelf introduceert in de digitale wereld.
Een gezonde dosis humor en een ongezonde drang naar het wedkantoor: Terry Butcher groeide op volgens de strikte regels van het Britse arbeidersmilieu. Een Tractor Boy bij geboorte. Zo verzot op Ipswich Town dat hij een uitnodiging voor de jeugdopleiding van rivaal Norwich City ooit verbrandde.
Op het veld was hij net zo min zachtmoedig. Ooit beschreven als de hardste Engelsman ooit. Nog altijd beklaagt hij zich met enige regelmaat over de ontmannelijking van de voetbalwereld, dikwijls refererend aan zijn grootste prestatie als voetballer: het feit dat hij gedurende zijn zeventienjarige carrière nooit met een blessure het veld heeft verlaten. En blessures, die waren er wel degelijk.
Hoofdwond
Legendarisch is de hoofdwond tijdens de WK-kwalificatiewedstrijd tegen Zweden in 1989. De wedstrijd is nog maar even onderweg als Butcher in botsing komt met een Zweedse tegenstander. Het bloeden van de gapende hoofdwond die hij daarbij oploopt wordt gestelpt met verband. Althans, dat is de bedoeling. Bij iedere hoge bal zet Butcher zonder aarzeling zijn hoofd tegen de bal. Bloed stroomt als bergbeekjes via zijn voorhoofd, neus en kin omlaag, om te eindigen op het eens zo maagdelijk witte shirt van de Engelse nationale ploeg. Tegen het eind van de wedstrijd ziet hij eruit als een figurant in een Tarantino-film. De drie leeuwen op zijn borst zwemmen in een rode plas.
Maradona
77 interlands, waarvan zeven als aanvoerder. Niet slecht voor een speler wiens motoriek deed vermoeden dat zijn gewrichten bij elkaar werden gehouden met roestige bouten. Butcher zag balbezit als een hinderlijke onderbreking van zijn jacht op tegenstanders. Waarschijnlijk is het daarom dat hij de bal, eenmaal voor zijn voeten, het liefst zo snel mogelijk een flinke roei naar voren gaf.
Een speelwijze die met name gewaardeerd werd tijdens zijn tienjarige verblijf bij Ipswich en vier daaropvolgende jaren bij Glasgow Rangers. Het was in zijn Schotse jaren dat Butcher met Engeland deelnam aan het WK van 1986 in Mexico. Tot aan de kwartfinale, tegen Argentinië. Het is de wedstrijd van Diego Armando Maradona. Van de hand van God. En van de dribbel van God. Het doelpunt dat voortkwam uit de lange solo van Pluisje werd later verkozen tot Doelpunt van de Eeuw. Dat had het Eigen Doelpunt van de Eeuw moeten zijn, betogen critici. Zij hangen het idee aan dat niet Maradona, maar zijn bewaker Butcher de bal als laatst raakte, in een ultieme poging om een doelpunt te voorkomen.
“Ik heb de bal niet geraakt”, verduidelijkte Butcher later, zij het met tegenzin. “Ik zou dolgraag zeggen dat het wel zo was en dat het niet zijn doelpunt was. Al is het maar om die valsspeler dwars te zitten. Maar ik kon er echt niet bij. Was het maar zo dat ik het mooiste eigen doelpunt ooit had gemaakt. Later heb ik dat nog wel een paar keer geprobeerd bij Rangers trouwens, aardig succesvol ook.”
Trainer
Van succes is tijdens zijn trainerscarrière nauwelijks sprake. Zijn loopbaan als trainer loopt omgekeerd evenredig aan de loopbaan van Tony Montana in Scarface: begonnen aan de top, geëindigd onderaan de ladder. Van trainer-coach bij Coventry City in de Premier League naar Global FC in de Filipijnen.
De wereld waarin hij zich al zo lang begeeft is veranderd. Meer dan hijzelf. Met weemoed blikt Butcher terug op zijn periode als speler. “When shorts were short and men were men.” De Terry Butchers zijn in het voetbal van tegenwoordig zo vreemd als mannen in het basisonderwijs. In een wereld waar bloeden verboden is, is geen plaats meer voor een slager.
