11 mei 1996. Noem die datum bij een Liverpool-supporter en zijn hoofd neemt de kleur van het shirt van The Reds aan. Het is de dag van de FA Cupfinale op Wembley tussen Liverpool en Manchester United en de zelfgekweekte generatie Steve McManaman, Jamie Redknapp en Robbie Fowler is op weg naar de eerste grote prijs in jaren. Tot in de 85e minuut van het duel die droom vervliegt. Een corner is op het oog een eenvoudige prooi voor James. Maar in plaats van de bal te plukken, stompt de doelman het leer zo in de voeten van Eric Cantona. The King pakt het kadootje uit. Weg FA Cup.
Déjà-vu
In 2000 beleeft James op het heilige gras een geweldig déjà-vu. Nu staat hij met Aston Villa in de eindstrijd van de FA Cup en opnieuw tikt hij een hoge bal zomaar in de voeten van een tegenstander. Ditmaal is het Roberto Di Matteo die dankjewel zegt en een kwartier voor tijd de wedstrijd beslist. Weer vier jaar later gelooft heel Engeland dat hun topgeneratie op het EK van 2004 38 jaar na dato weer een hoofdprijs kan pakken. Hoop die al in de eerste groepswedstrijd tegen Frankrijk de grond in geslagen wordt. Een lastige terugspeelpass van Steven Gerrard diep in blessuretijd kan James met een beetje alertheid zo het strafschopgebied uitrossen. Maar de keeper vliegt met een wilde tackle in op de aanstormende Thierry Henry. Een penalty en een 2-1 verlies zijn het gevolg.
Het zijn deze drie kolderieke blunders die in het geheugen gegrift staan aan de overkant van Het Kanaal, maar de totale lijst van flaters is nog veel groter. Het levert de doelman de weinig vleiende bijnaam Calamatiy James op. Desondanks bouwt hij met Liverpool, Aston Villa, West Ham United, Manchester City, Portsmouth en 53 interlands aan een geweldig cv. Managers als Roy Evens, John Gregory, Kevin Keegan, Sven-Göran Eriksson en Fabio Capello geven hem steeds weer het vertrouwen vanuit de gedachte dat de sluitpost - die in zijn jeugdjaren bij Watford gezien wordt als erfgenaam van Gordon Banks, Ray Clemence en Peter Shilton - onder hun vleugels wel tot wasdom komt.
Nintendo
Maar dat rijpingsproces voltooit de in 1991 tot grootste keepertalent van het prestigieuze jeugdtoernooi in Toulon verkozen goalie nooit. Daarvoor is zijn focus niet groot genoeg. Zelf wijdt hij zijn gebrek aan concentratie aan het tot diep in de nacht spelen van games op zijn Nintendo. Maar dat James bijklust als model voor topmerken als Giorgio Armani en H&M doet zijn carrière ook geen goed. Als hij nog tijdens zijn loopbaan columns gaat schrijven voor The Observer gaat het helemaal bergafwaarts met hem.
Pas in het najaar van 2014 vertelt James waarom hij al tijdens zijn carrière naar extra geld op zoek is. Zijn scheiding van Tanya, de moeder van zijn vier kinderen, kost hem in 2005 ongeveer vier miljoen euro. Bovendien bepaalt de rechter dat hij toekomstige inkomsten voor bijna de helft aan zijn ex moet afdragen. Het is dé reden dat hij in zijn veteranenjaren nog keept voor clubjes als Bristol City, Bournemouth, het IJslandse IBV en zelfs het Indiase Kerala Blasters.
Failliet
Het inkomen dat hij in zijn nadagen opstrijkt, staat alleen in geen verhouding meer tot zijn extravagante levensstijl en betalingsverplichtingen jegens Tanya. En dus zijn de ruim 24 miljoen euro die James tijdens zijn loopbaan verdient eind 2014 totaal opgesoupeerd. Hij ziet geen andere uitweg meer dan zichzelf failliet te verklaren. Zo kan het gebeuren dat bij veilinghuis Hilco zijn complete inboedel onder de hamer gaat. Auto's, motors, een idiote platencollectie, een dj-set en kettingzaag; alles wordt onder zijn kont verkocht. Zelfs al zijn geruilde wedstrijdshirts moeten er aan geloven.
Voor James is er slechts een troost. Door deze rigoureuze maatregelen is hij sinds kort eindelijk verlost van het betalen van de alimentatie aan zijn ex…
