Gerust was Nederland er nog niet op toen het in de finale van 1988 weer op Dassaev stuitte. Die dag moesten Ruud Gullit en Marco van Basten wel van heel goeden huize komen om de natuurlijke opvolger van de Russische keeperlegende Lev Yashin te passeren. Gelukkig voor Oranje hadden de Milan-vedetten met een kiezelharde kopbal en een onmogelijke volley beiden een geniale ingeving, die zelfs de katachtige reflexen van de Sovjet-held te machtig waren. Zo ging de eerste en tot nu toe enige internationale hoofdrijs mee naar ons kikkerlandje.
's Werelds beste
Nadat Dassaev in 1982, 1983 en 1985 al tot beste keeper ter wereld was uitgeroepen, viel hem die eer na zijn wervelende EK-optreden in 1988 weer ten deel. Het zou zijn laatste uitverkiezing tot 's werelds beste worden… Toen de muur tussen West- en Oost-Europa (waar Dassaev zijn bijnaam aan dankte) in de zomer van 1989 viel, mochten Russische spelers eindelijk de grens over. Tal van Europese topclubs dongen daarop naar de handtekening van de geboren Tartaar, die zijn jeugd aan de Kaspische zee en zijn sportleven bij Spartak Moskou had doorgebracht. Verrassend genoeg viel Dassaevs keuze op Sevilla, waar 3000 dolenthousiaste fans hem opwachtten op vliegveld San Pablo.
Ongetwijfeld speelde het honorarium van 180.000 peseta's per jaar een belangrijke rol. Gedurende zijn elfjarige verblijf bij Spartak verdween de helft van salaris nog in de zakken van de staat; een van de vele communistische maatregelen die in zijn vaderland gemeengoed waren. Bevrijd van het Sovjet-juk dacht Dassaev eindelijk een zorgeloze toekomst tegemoet te gaan. Maar na 31 jaar onderdrukking kon de EK-held maar niet wennen aan de westerse vrijheid. Ontheemd doolde hij in Andalusië rond, zijn toevlucht zoekend in de drank.
Failliet
Een spoor van vernielingen legde zijn leven vervolgens in puin. Zijn zuur verdiende centen stak hij in een sportzaak, die binnen de kortste keren failliet ging. Drie auto's overleefden een nachtelijk dronkenmanrit niet. Nadat hij zijn bolide in de gracht bij een universiteit parkeerde, brak Dassaev zelfs zijn vingers en stond hij maanden buitenspel. Ondertussen viel hij voor de charmes van Sevillaanse schone, waardoor zijn huwelijk op de klippen liep.
Nadat bondscoach Alexandr Uvarov hem na zijn derde WK en 91 interlands in 1990 verdreef uit de nationale ploeg, had ook Sevilla schoon genoeg van de duurbetaalde mislukkeling. Dassaev beëindigde daarop zijn carrière en trok met zijn Spaanse minnares weer naar Moskou. Zijn ex-vrouw en twee dochters bleven in Spanje achter. Terug in zijn vaderland was Dassaev ook daar alle vertrouwde waarden kwijt. De Glasnost (politieke vrijheid) en Perestrojka (economische vernieuwing) hadden Michail Gorbatsjovs Rusland totaal veranderd, waardoor de doelman nog verder wegzakte.
De fles
Hij zette nog vier kinderen op de wereld met zijn nieuwe vlam, maar zijn grote liefde bleef de fles. Helemaal toen zijn dochter voor Spanje de internationale hoofdprijzen aaneen begon te rijgen in het aerobic, werd Dassaev keihard geconfronteerd met zijn eerdere levenskeuzes. Om de val van het IJzeren Gordijn te stoppen, greep de nationale voetbalbond in. Zij stelden hem in 2003 aan als assistent van de A-ploeg en maakten hem later ambassadeur van de Champions League-finale van 2008 in Moskou. Hoewel de gevolgen van zijn leefstijl het gelaat en de motoriek nog steeds tekenen, kreeg Dassaev er zijn leven weer mee op orde. Hij werd keeperstrainer bij Torpedo Moskou. Een baan die hij zo naar tevredenheid invulde, dat zijn oude liefde Spartak hem in 2013 voor diezelfde functie inlijfde.
